Wielkie Rowy Afrykańskie

Kiedy się patrzy na Ziemię z kos-mosu, wyraźnie widać potężną rysę o długości niemal jednej czwartej obwodu naszej planety. Przecina ona wschodnią część Afryki od północy na południe. Ten gigantyczny system rowów tektonicznych nazywa się Wielkimi Rowami Afrykańskimi.

Dolina ryftowa to formacja geologiczna pow­stająca w wyniku rozchodzenia się płyt tek­tonicznych. Około 35-25 milionów lat temu płyty litosfery tworzące powierzchnię naszej pla­nety oddzieliły się pod wschodnią częścią dzisiej­szej Afryki. Był to proces tego samego typu, choć na mniejszą skalę, co podział pierwotnego lądu -Gondwany - około 100 milionów lat wcześniej. Zgodnie z teorią płyt tektonicznych w momencie pęknięcia skorupy ziemskiej pod oceanem, wydo­bywająca się z wnętrza Ziemi magma wlewa się w powstałą szczelinę i zastyga, tworząc nową warstwę płaszcza Ziemi. Powstaje dolina ryftowa z charakterystycznymi stromymi zboczami o znacz­nej długości. Dno takich dolin jest stosunkowo płaskie, wyrównane popiołem wulkanicznym i osa­dami naniesionymi z sąsiadujących wyżyn. Kraj­obraz urozmaicają strome wzniesienia na brzegach doliny i liczne w tym rejonie wulkany, zarówno czynne jak i wygasłe.

Formowaniu się doliny towarzyszyły gwałtow­ne erupcje wulkanów - płynnej lawie łatwiej się było wydostać, czy też przebić przez cieńszą niż w innych miejscach warstwę skorupy ziemskiej. To właśnie w wyniku działalności wulkanów pow­stały góry takie, jak Kilimandżaro i Kenia. Przez miliony lat po pierwotnym oddzieleniu się płyt, obszar ten targany był potężnymi trzęsieniami ziemi, które poszerzyły dolinę i połączyły ją z są­siednimi rowami tektonicznymi, tworząc potężny system dolin zwany Wielkimi Rowami Afrykań­skimi. Na Ziemi jest tylko kilka porównywalnych rozmiarami dolin ryftowych: dolina Bajkału w Rosji, dolina Renu i Great Valley w Kalifornii. Wiele innych rowów tektonicznych znajduje się na dnie oceanów, zwłaszcza w pobliżu podwod­nych grzbietów biegnących po dnie Atlantyku i Oceanu Spokojnego.